Krug dvojke: priča o istorijskoj tramvajskoj liniji koja obeležava centar Beograda

Prvi tramvaji u Beogradu pojavili su se 1892. godine, a vukle su ih konjske zaprege. Tada su postojale dve linije – linija 1, koja je vozila od Slavije do Kalemegdana preko Terazija, i tadašnja linija 2, koja je povezivala Dorćol sa Knez Mihailovom ulicom.

Prema rečima Slavice Stevanović, menadžera za korporativno informisanje GSP-a, tramvaji sa konjskom zapregom vozili su svega oko dve godine, jer je Beograd već 1894. godine elektrifikovan. Tada je izgrađena prva električna centrala, i to upravo na Dorćolu, po kojoj je tramvajski pogon GSP-a i danas nazvan Centrala.

Tada je Beograd bio jedan od prvih gradova Evrope koji je počeo da uvodi električne tramvaje, tako da su vrlo brzo oni tramvaji sa konjskom zapregom pali u zaborav i počeli su da se modernizuju - rekla je Stevanović.

Kružna trasa linije 2, onakva kakvu Beograđani danas prepoznaju pod imenom „krug dvojke“, ustanovljena je 1928. godine. Tokom decenija koje su usledile, ova ruta je postala sinonim za najstarije gradsko jezgro i, prema rečima sagovornika, za sam „srž“ života prestonice.

Motociklističke trke i poštanske marke

Jedan od Beograđana podsetio je da je oblast oko kruga dvojke između 1930. i 1940. godine bila poprište motociklističkih trka po kojima je Beograd bio poznat i cenjen, a povodom tih trka izdate su i poštanske marke. Kalemegdan i ceo prostor kruga dvojke tako su, prema njegovim rečima, dodatno obeležili identitet grada u tom periodu.

Druga sagovornica navela je da se pod krugom dvojke danas i dalje prvenstveno podrazumeva deo Dorćola, prostor oko Tašmajdana i uži centar grada. Prema njenim rečima, izraz je i danas u svakodnevnoj upotrebi kada Beograđani govore o centru grada, iako priznaje da se, kao i sve drugo, i taj pojam menja.

Trenutna trasa skraćena zbog radova

Stevanović je objasnila da je poslednjih godina trasa kruga dvojke ista kao i nekada, sa spoljašnjim i unutrašnjim krugom kojim se saobraća u oba smera. Trenutno je, kako je navela, linija skraćena zbog obimne rekonstrukcije u Karađorđevoj ulici, gde se, pored ostalih radova, kompletno obnavlja i tramvajska infrastruktura. Zbog toga tramvaji trenutno ne voze celom trasom kruga.

Krug dvojke danas, osim što povezuje delove grada, predstavlja i svojevrsno putovanje kroz istoriju Beograda. Tramvajima ove linije sve češće se voze i turisti, koji na taj način upoznaju najstarije gradsko jezgro prestonice.