Američka vojska saopštila da je napala tri iranska tankera sa naftom

Američka Centralna komanda (CENTCOM) saopštila je da su njene snage u subotu napale tri iranska tankera koji su prevozili sirovu naftu. Prema saopštenju te komande, napad je izveden kao odgovor na to što su iranske snage ispalile balističke rakete na dva američka ratna broda koji su, kako se navodi, patrolirali u regionalnim vodama.

CENTCOM je jedina komanda američkih oružanih snaga zadužena za operacije na Bliskom istoku, uključujući oblast Persijskog zaliva i šire regione koji se smatraju strateški ključnim za bezbednost pomorskih puteva kojima se transportuje nafta ka svetskim tržištima. Saopštenje ove komande predstavlja zvaničnu potvrdu vojne akcije usmerene protiv brodova koji plove pod iranskom zastavom ili su vezani za iransku naftnu industriju.

Prema navodima CENTCOM-a, neposredan povod za udar na tankere bio je incident u kojem su iranske snage ispalile balističke rakete prema dva ratna broda Sjedinjenih Američkih Država. Ti brodovi su, prema saopštenju, obavljali zadatak patroliranja u vodama regiona, što ukazuje na prisustvo američke mornarice u blizini iranske obale ili u širem pomorskom prostoru koji Teheran smatra delom sopstvene zone uticaja.

Region pod stalnom napetošću

Persijski zaliv i okolne vode predstavljaju jednu od najosetljivijih tačaka globalne bezbednosti, s obzirom na to da kroz ovaj prostor prolazi značajan deo svetskog pomorskog transporta nafte. Bilo kakav vojni incident u ovom regionu ima potencijal da utiče na cene energenata i na stabilnost pomorskog saobraćaja, budući da tankeri iz brojnih zemalja svakodnevno prolaze kroz iste vodene puteve.

Odnosi između Sjedinjenih Država i Irana obeleženi su dugogodišnjim previranjima, a prisustvo američke mornarice u blizini iranskih obala periodično izaziva reakcije Teherana, koji takvo prisustvo često karakteriše kao ugrožavanje sopstvenog suvereniteta i bezbednosti. Sa druge strane, Vašington svoje pomorsko prisustvo u regionu opravdava potrebom zaštite slobodne plovidbe i interesa saveznika u tom delu sveta.

Napad na iranske tankere, kako ga opisuje CENTCOM, predstavlja direktan odgovor vojske Sjedinjenih Država na akciju za koju tvrdi da su je preduzele iranske snage ispaljivanjem raketa prema američkim ratnim brodovima. Ovakva razmena udara, ukoliko se potvrdi kroz dodatna saopštenja obe strane, mogla bi predstavljati eskalaciju u odnosu na prethodne oblike napetosti između dve zemlje, koje su u prošlosti uključivale sankcije, diplomatske proteste i povremene vojne incidente u regionu Zaliva.

Zvanično saopštenje Centralne komande Sjedinjenih Država za sada predstavlja jedini izvor podataka o samom događaju, dok reakcija iranske strane na navode o napadu na tankere nije bila poznata u trenutku objavljivanja ovog izveštaja.