Štrbac: Narod koji zaboravlja istoriju rizikuje da mu se istorija ponavlja

U ranim jutarnjim satima 4. avgusta 1995. godine, hrvatske vojne i policijske snage započele su operaciju Oluja. Tokom intenzivne vojne akcije, područja Like, Banije, Korduna i Severne Dalmacije ostala su bez većinskog srpskog stanovništva.

Tri decenije nakon tog događaja, isti datumi imaju potpuno različito značenje za Srbe i Hrvate. Dok ih Srbi obeležavaju u znak sećanja na stradale, nestale i prognane tokom operacije, u Hrvatskoj se događaj obilježava kao simbol vojne pobede i zaokruživanja državne nezavisnosti.

U emisiji Intervju dana na Euronews Srbija, Štrbac je istakao da je minuli rat trajao četiri godine i da je predstavljao nastavak nezavršenog rata iz perioda 1941-1945. godine. Naveo je da su zločini počinjeni u periodu izgradnje bratstva i jedinstva ostali skrivani, što je kasnije dovelo do njihovog iskupljivanja.

"Ako nismo mogli sačuvati SFRJ, mislim da to nismo mogli uraditi, ali mogli smo se razići na mirniji način bez ovoliko krvi", rekao je Štrbac, komentarišući mogućnost drugačijeg ishoda sa boljom politikom tadašnjeg srpskog rukovodstva.

Sistematizacija podataka o žrtvama

Govoreći o osnivanju centra Veritas, Štrbac je objasnio da se opredelili za prikupljanje podataka, informacija i dokaza o stradanju Srba u ratovima devedesetih. Prema njegovim rečima, srpske žrtve iz ranijih ratova nikada nisu sistematski popisane, i ne postoje potpuni spiskovi stradalih ni iz balkanskih ratova, ni iz Prvog, ni iz Drugog svetskog rata.

"Narod koji zaboravlja istoriju, narod koji ima loš odnos prema svojim precima i stradalnicima, rizikuje da mu se istorija ponavlja", rekao je Štrbac, naglašavajući važnost popisivanja žrtava ratova devedesetih i ranijih sukoba radi sprečavanja sličnog stradanja u budućnosti.

Uslov za pomirenje

Štrbac je ocenio da do pomirenja i dijaloga između Srba i Hrvata teško dolazi. Kao preduslov za istinsko pomirenje naveo je postojanje jedinstvenog udžbenika istorije koji bi na istu vrstu tretirao događaje iz ratova devedesetih i prethodnih ratova.

Podvukao je da su građanski ratovi izuzetno krvavi i da je neophodno istražiti svaki zločin, kao i priznati odgovornost za zločine počinjene na svojoj strani, jer je to jedini put prema budućnosti.

Štrbac je takođe zapazio da je u Hrvatskoj prisutna indoktrinacija omladine od predškolskog uzrasta, kroz koju se, prema njegovim rečima, sistematski prenose stavovi da su Srbi krivi za sve što se desilo, dok se Hrvati prikazuju kao civilizovani narod bez krivice.